Lịch sử bóng đá thế giới hiếm có câu lạc bộ nào mang lại nhiều cung bậc cảm xúc trái ngược như Bayer 04 Leverkusen. Từ biệt danh đầy mỉa mai “Neverkusen” cho đến kỷ lục vô tiền khoáng hậu “Neverlusen” dưới triều đại Xabi Alonso, đội bóng vùng North Rhine-Westphalia đã chứng minh rằng: kiên trì chính là chìa khóa để mở cánh cửa vinh quang. Bài viết này sẽ đi sâu vào lịch sử CLB Bayer Leverkusen hơn 120 năm hình thành, những nỗi đau thấu tận tâm can và sự trỗi dậy mạnh mẽ của một thế lực mới tại Bundesliga.
Dòng thời gian lịch sử đáng nhớ của Bayer Leverkusen
Để hiểu rõ về tầm vóc của đội bóng, hãy cùng điểm qua các cột mốc quan trọng nhất từ khi thành lập cho đến kỷ nguyên mới dưới thời HLV Erik ten Hag.
| Năm | Sự kiện tiêu biểu |
|---|---|
| 1904 | Thành lập bởi nhân viên công ty dược phẩm Bayer với tên gọi Turn- und Spielverein Bayer 04 Leverkusen. |
| 1979 | Chính thức thăng hạng lên Bundesliga, bắt đầu hành trình tại giải đấu cao nhất nước Đức. |
| 1988 | Đăng quang tại Cúp UEFA (nay là Europa League) – danh hiệu lớn đầu tiên trong lịch sử. |
| 1993 | Giành chức vô địch Cúp quốc gia Đức (DFB-Pokal). |
| 2002 | Mùa giải “về nhì” huyền thoại ở cả Bundesliga, DFB-Pokal và Champions League. |
| 2024 | Vô địch Bundesliga bất bại, giành DFB-Pokal và lập kỷ lục 51 trận bất bại liên tiếp. |
| 2025 | Xabi Alonso rời đi để dẫn dắt Real Madrid sau khi xây dựng nền móng vững chắc. |
| 2026 | Bắt đầu kỷ nguyên mới cùng Erik ten Hag với tham vọng duy trì vị thế hàng đầu. |
Sơ lược về bản sắc câu lạc bộ Bayer 04 Leverkusen
Bayer 04 Leverkusen Fußball GmbH, thường được gọi ngắn gọn là Leverkusen, không chỉ là một đội bóng mà còn là biểu tượng gắn liền với tập đoàn dược phẩm Bayer AG. Sân vận động BayArena với sức chứa hiện đại là nơi chứng kiến mọi thăng trầm của đội bóng đỏ – đen.
Khác với những đội bóng giàu truyền thống tại vùng Ruhr, Leverkusen đại diện cho tầng lớp công nhân trí thức và sự gắn kết chặt chẽ với doanh nghiệp. Biệt danh “Werkself” (Đội bóng nhà máy) là niềm tự hào của người hâm mộ nơi đây, thể hiện tinh thần kỷ luật và sự bền bỉ của người Đức.
Sự ra đời và những bước đi chập chững đầu thế kỷ 20
Khởi nguồn từ bức thư của Wilhelm Hauschild
Nguồn tin từ bsport cho biết, mọi chuyện bắt đầu vào ngày 27/11/1903, khi Wilhelm Hauschild cùng 180 đồng nghiệp tại công ty Friedrich Bayer and Co. gửi một lá đơn đề đạt nguyện vọng thành lập một câu lạc bộ thể thao. Sự đồng ý từ giới chủ đã dẫn đến việc thành lập Turn- und Spielverein Bayer 04 Leverkusen vào ngày 1/7/1904. Ban đầu, bóng đá chỉ là một phần nhỏ trong một tổ chức đa môn thể thao.
Sự phân tách và định hình màu sắc truyền thống
Vào những năm 1920, mâu thuẫn giữa các vận động viên thể dục dụng cụ và các môn bóng đã dẫn đến sự chia tách. Năm 1928, bộ phận bóng đá tách ra thành Sportvereinigung Bayer 04 Leverkusen, chính thức chọn màu đỏ và đen làm màu sắc chủ đạo. Đây chính là tiền thân của hình ảnh Leverkusen mạnh mẽ mà chúng ta thấy ngày nay.
Hành trình vươn tầm và những danh hiệu đầu tiên
Sau nhiều thập kỷ ngụp lặn ở các giải hạng dưới, bước ngoặt đến vào năm 1979 khi Leverkusen lần đầu thăng hạng Bundesliga. Đây là cột mốc thay đổi hoàn toàn vận mệnh của đội bóng.
Kỳ tích Cúp UEFA 1988
Dưới sự dẫn dắt của các chiến lược gia tài ba và sự đầu tư từ tập đoàn, Leverkusen đã tạo nên cơn địa chấn châu Âu vào năm 1988. Sau khi thua Espanyol 0-3 ở lượt đi chung kết Cúp UEFA, họ đã lội ngược dòng không tưởng ở lượt về để rồi lên ngôi vô địch trên chấm luân lưu. Đây là lời khẳng định mạnh mẽ rằng “Đội bóng nhà máy” hoàn toàn có thể vươn ra biển lớn.
Kỷ nguyên Reiner Calmund và mối duyên với bóng đá Brazil
Tổng giám đốc Reiner Calmund là kiến trúc sư trưởng cho sự thành công của đội bóng trong những năm 90. Ông đã biến Leverkusen thành một “trạm trung chuyển” của những tài năng kiệt xuất từ Brazil như Jorginho, Paulo Sérgio, Emerson và sau này là Lúcio, Zé Roberto. Sự kết hợp giữa kỹ thuật Nam Mỹ và kỷ luật Đức đã tạo nên một lối đá tấn công rực lửa.
Nỗi đau “Neverkusen” và lời nguyền về nhì
Giai đoạn 1997-2002 là thời kỳ rực rỡ nhưng cũng đau đớn nhất. Đội hình sở hữu những Michael Ballack, Bernd Schneider đã chơi thứ bóng đá đẹp nhất châu Âu nhưng liên tiếp gục ngã trước cửa thiên đường.
Mùa giải “Cú ăn ba kinh hoàng” 2002
Năm 2002, cả thế giới bóng đá bàng hoàng khi Leverkusen chỉ trong vòng hai tuần đã mất tất cả. Họ về nhì tại Bundesliga sau khi dẫn trước 5 điểm, thua chung kết Cúp quốc gia và gục ngã trước Real Madrid tại chung kết Champions League. Biệt danh “Neverkusen” ra đời từ đó, ám chỉ một đội bóng không bao giờ có thể chạm tay vào các danh hiệu lớn nhất.
Giai đoạn chuyển giao và sự ổn định tại Bundesliga
Theo tìm hiểu của những người từng đăng ký bsport, sau sự ra đi của các trụ cột như Ballack, Leverkusen trải qua nhiều năm duy trì vị trí trong top đầu nhưng thiếu đi sự bứt phá. Những HLV như Jupp Heynckes hay Roger Schmidt đã giúp đội bóng thường xuyên góp mặt tại sân chơi Champions League, giữ vững vị thế là một trong bốn “ông lớn” của bóng đá Đức.
Cuộc cách mạng của Xabi Alonso: Từ “Neverkusen” thành “Neverlusen”
Tháng 10/2022, khi đội bóng đang nằm trong nhóm cầm đèn đỏ, việc bổ nhiệm Xabi Alonso là một canh bạc. Tuy nhiên, huyền thoại người Tây Ban Nha đã thay đổi hoàn toàn DNA của câu lạc bộ.
Cú đúp quốc nội bất bại năm 2024
Mùa giải 2023-2024 sẽ mãi mãi được ghi vào sử sách bóng đá. Với triết lý kiểm soát bóng hiện đại, Alonso đã dẫn dắt Leverkusen giành chức vô địch Bundesliga đầu tiên trong lịch sử mà không để thua một trận nào. Họ tiếp tục thâu tóm DFB-Pokal để hoàn tất cú đúp, phá vỡ mọi kỷ lục bất bại tại châu Âu với con số 51 trận.
Sự xuất hiện của những ngôi sao như Granit Xhaka, Florian Wirtz và Alejandro Grimaldo đã biến BayArena thành một pháo đài không thể bị xâm phạm. Người hâm mộ không còn gọi họ là kẻ về nhì vĩ đại, mà là những nhà vô địch vô đối.
Cập nhật hiện tại: Kỷ nguyên Erik ten Hag (2025-2026)
Sau khi hoàn thành sứ mệnh lịch sử, Xabi Alonso đã rời đi vào mùa hè 2025 để tiếp quản Real Madrid. Leverkusen nhanh chóng bổ nhiệm Erik ten Hag, người mang theo kinh nghiệm từ Ajax và Manchester United, để duy trì đế chế mà Alonso để lại.
Tính đến đầu năm 2026, Leverkusen dưới thời Ten Hag đang cho thấy một diện mạo mới: thực dụng hơn nhưng vẫn đầy hiệu quả. Đội bóng vẫn đang cạnh tranh gắt gao cho vị trí dẫn đầu Bundesliga và là ứng cử viên nặng ký tại đấu trường Champions League. Sự kế thừa này cho thấy Leverkusen không còn là hiện tượng nhất thời mà đã thực sự trở thành một thế lực bền vững.
Văn hóa và bản sắc độc bản của “Werkself”
Trong một nền bóng đá Đức coi trọng luật 50+1, Leverkusen cùng với Wolfsburg là những ngoại lệ hiếm hoi nhờ sự gắn bó lâu đời với tập đoàn chủ quản. Dù từng bị chỉ trích là “câu lạc bộ nhựa” (plastic club), Leverkusen đã đáp trả bằng một cộng đồng người hâm mộ trung thành và những đóng góp to lớn cho cộng đồng.
Trách nhiệm xã hội và tinh thần nhân văn
Câu lạc bộ luôn đi đầu trong các hoạt động từ thiện, tiêu biểu là việc đóng góp hàng chục triệu Euro để hỗ trợ các đội bóng nhỏ trong đại dịch COVID-19. Đây là minh chứng cho thấy giá trị của Leverkusen không chỉ nằm ở những bàn thắng mà còn ở trách nhiệm với nền bóng đá quốc gia.
Bảng vàng thành tích của Bayer Leverkusen
Danh hiệu quốc nội
- Bundesliga: Vô địch (2023–24); Á quân (1996–97, 1998–99, 1999–2000, 2001–02, 2010–11, 2024–25).
- DFB-Pokal: Vô địch (1992–93, 2023–24); Á quân (2001–02, 2008–09, 2019–20).
- DFL-Supercup: Vô địch (2024); Á quân (1993).
- 2. Bundesliga North: Vô địch (1978–79).
Danh hiệu châu lục
- UEFA Cup (Europa League): Vô địch (1987–88); Á quân (2023–24).
- UEFA Champions League: Á quân (2001–02).
Thành tích đội trẻ
- Giải vô địch U19 Đức: Vô địch (1986, 2000, 2007).
- Giải vô địch U17 Đức: Vô địch (1992, 2016).
Lịch sử CLB Bayer Leverkusen là một bài học về sự kiên cường. Từ những giọt nước mắt tại Glasgow năm 2002 đến niềm vui vỡ òa tại BayArena năm 2024, đội bóng đã đi một quãng đường dài để xóa bỏ định kiến. Với sự dẫn dắt của Erik ten Hag và nền tảng tài năng trẻ dồi dào, chương tiếp theo trong cuốn biên niên sử của Leverkusen hứa hẹn sẽ còn nhiều vinh quang hơn nữa.
